ދެ މީހެއްގެ އުމުރާއި، ބަރުދަނާއި، ބޮޑީ މާސް އިންޑެކްސް (ބީ.އެމް.އައި) އެއްވަރު ނަމަވެސް، އެ ދެ މީހުންގެ ސިއްހީ ހާލަތު މުޅިން ތަފާތު ވެދާނެއެވެ. އެކަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމާއި، ހަކުރު މަތިވުމާއި، ޓްރައިގްލިސެރައިޑްސް މަތިވުމުގެ އިތުރުން ފެޓީ ލިވަރ ފަދަ ބަލިތައް ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާ މީހަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އަނެއް މީހާގެ ލޭގެ ޓެސްޓުތައް އާދައިގެ މިންވަރެއްގައި ހުރެ، ބޭރުފުށުން އެއްވެސް ސިއްހީ މައްސަލައެއް ފާހަގަނުކުރެވިދާނެއެވެ.
އެއްވަރުގެ ބަރުދަނެއް ހުރުމަކީ ސިއްހީ ގޮތުން ކުރިމަތިވާ ނުރައްކާތައް އެއްވަރުވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އާދައިގެ ލޭގެ ޓެސްޓުތަކުން ފެންނަ ނަތީޖާއަކީ ފަލަވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ އުނދަގޫތަކުން ދާއިމީ ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބޭނެ ކަމުގެ ހެއްކެއްވެސް ނޫނެވެ. މެޑިކަލް ދާއިރާގައި “މެޓަބޮލިކްލީ ހެލްތީ އޮބެސިޓީ” (Metabolically Healthy Obesity) މި ލަފުޒު ބޭނުންކުރެވެނީ، ހަށިގަނޑުގައި ސަރުބީ ގިނަ ނަމަވެސް، އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް، ހަކުރުބަލި، ލޭމައްޗަށް ދިއުން އަދި ޑިސްލިޕިޑެމިއާ ފަދަ މެޓަބޮލިކް ބަލިތައް ނުޖެހޭ މީހުން ސިފަކުރުމަށެވެ.
ނަމަވެސް، މި ލަފުޒާ މެދު ސައިންސްވެރިންގެ މެދުގައި ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. ސުވާލަކީ، ހަގީގަތުގައިވެސް “ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ފަލަވުން” ކިޔާ އެއްޗެއް އޮވޭ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ މިއީ ބަލި ފެށުމުގެ ކުރިން ފެންނަ ވަގުތީ މަރުހަލާއެއް ހެއްޔެވެ؟
ބީ.އެމް.އައި އަކީ ފުރިހަމަ މިންގަނޑެއް ނޫން
އާންމު ގޮތެއްގައި ބޮޑެތި މީހުން ފަލަ ކަމަށް ބަލަނީ ބީ.އެމް.އައި 30 އަށް ވުރެ މަތިވުމުންނެވެ. މިއީ މީހާގެ ބަރުދަނާއި އިސްކޮޅަށް ބަލައިގެން ހޯދާ މިންގަނޑެކެވެ. ނަމަވެސް، ބީ.އެމް.އައި އަކީ ހަމައެކަނި ފުރަތަމަ ސްކްރީނިންގ އަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެކެވެ. މީގެން ހަށިގަނޑުގައި ހުރި ސަރުބީއާއި މަސްގަނޑު ވަތްކެއް ނުކުރެވެއެވެ. އަދި ސަރުބީ ޖަމާވެފައި ހުރި ތަންތަނާއި، ގުނަވަންތަކުގެ މަސައްކަތަށް ކުރާ އަސަރެއް މި މިންގަނޑުން ނޭނގެއެވެ.
މި ސަބަބަށްޓަކައި، 2025 ވަނަ އަހަރު ބައިނަލްއަގްވާމީ ކޮމިޓީއަކުން ވަނީ ފަލަކަން ދެނެގަތުމުގައި ހަމައެކަނި ބީ.އެމް.އައި އަށް ބަރޯސާނުވުމަށް އިރުޝާދު ދީފައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ކަކުލުގެ ވަށައިގެންވާ މިންވަރާއި، ހަށިގަނޑުގެ އެކުލެވުން ބަލައި، ޖަމާވެފައިވާ ސަރުބީގެ ސަބަބުން ގުނަވަންތަކަށާއި ދުވަހުގެ ދިރިއުޅުމަށް ކުރާ އަސަރުތައް ތަހުގީގުކުރުން މުހިންމެވެ. ސިއްހީ ނުރައްކާ ބޮޑުވަނީ ހަމައެކަނި ބަރުދަން ހުރި މިންވަރަކުން ނޫނެވެ. ސަރުބީ ޖަމާވެފައި ހުރި ތަނަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
މެޓަބޮލިކް ހެލްތުގެ މާނަ
މެޓަބޮލިކަލީ ހެލްތީ އޮބެސިޓީގެ މާނައަކީ ކޮބައިކަމާ މެދު އަދިވެސް އެންމެން އެއްބަސްވާ ވަކި ގޮތެއް ނެތެވެ. ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބަލާ މައިގަނޑު ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ލޭގެ ޕްރެޝަރު، ރޯދައަށް ހުންނައިރު ލޭގެ ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު، ގްލައިކޯސައިލެޓްޑް ހީމޯގްލޯބިން، ޓްރައިގްލިސެރައިޑްސް، އެޗް.ޑީ.އެލް (ރަނގަޅު ކޮލެސްޓްރޯލް) އަދި އިންސިއުލިން އަށް ދިފާޢުވުން ހިމެނެއެވެ. ބައެއް ދިރާސާތަކުގައި މިއިން އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތް ނަމަ ދުޅަހެޔޮ ކަމަށް ބަލާއިރު، އަނެއްބައި ދިރާސާތަކުގައި އެއް ނުވަތަ ދެ ރިސްކް ފެކްޓަރ އަށް ހުއްދަ ދެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެއް މިންގަނޑަކުން ދުޅަހެޔޮ މީހަކީ އަނެއް މިންގަނޑަކުން ބަލި މީހަކަށް ވެދާނެއެވެ.
ހުރިހާ ސަރުބީއެއް އެއްގޮތެއް ނޫން
ސަރުބީ ރައްކާކުރެވޭ ތަނަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ހަމުގެ ދަށުގައި ސަރުބީ ރައްކާކުރެވޭ މިންވަރަށް ވުރެ، ބަނޑުގެ އެތެރޭގެ ގުނަވަންތަކުގެ ވަށައިގެން ޖަމާވާ “ވިސްސަރަލް ފެޓް” އަކީ ސިއްހަތަށް މާ ނުރައްކާތެރި އެއްޗެކެވެ. ސަރުބީ ރައްކާކުރާ ސެލްތައް ބޮޑުވެ، އިތުރު ހަކަތަ ރައްކާކުރުމުގެ ގާބިލްކަން ގެއްލުމުން، ފެޓީ އެސިޑްތައް ލޭގެ ތެރެއަށް ވަދެ ފުރަމޭއާއި، މަސްތަކާއި، ޕެންކްރިއާސްގައި ޖަމާވާން ފަށައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދުޅަވުމާއި އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް އުފެދެއެވެ.
މެޓަބޮލިކަލީ ދުޅަހެޔޮ ފަލަ މީހުންގެ ކިބައިގައި އާންމުކޮށް ވިސްސަރަލް ފެޓް މަދެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ސަރުބީ ރައްކާކުރާނެ އާ ކުދި ސެލްތައް އުފެއްދުމުގެ ގާބިލްކަން ރަނގަޅެވެ. މިއީ ޖެނެޓިކްސްއާއި، ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.
ނުރައްކާ ކުޑަ ހެއްޔެވެ؟
ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މެޓަބޮލިކަލީ ދުޅަހެޔޮ ފަލަ މީހުންނަށް، ބަލިތައް ހުންނަ ފަލަ މީހުންނާ އަޅާބަލާއިރު ނުރައްކާ ކުޑައެވެ. ނަމަވެސް، އާދައިގެ ބަރުދަން ހުންނަ ދުޅަހެޔޮ މީހުންނާ އަޅާބަލާއިރު، މިމީހުންނަށް ހަކުރުބައްޔާއި، ހިތް ފެއިލްވުމާއި، ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. ޔޫކޭ ބަޔޯބެންކްގެ ބޮޑު ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ފުރަތަމަ ޓެސްޓުތައް ރަނގަޅުވި ނަމަވެސް، ދިގު މުއްދަތުގައި މިމީހުންގެ ސިއްހީ ނުރައްކާ ބޮޑެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މިއީ އަބަދު ދެމިއޮންނަ ހާލަތެއް ނޫނެވެ. ޗައިނާގައި ކުރި ދިރާސާއަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، މެޓަބޮލިކަލީ ދުޅަހެޔޮކޮށް ތިބި ފަލަ މީހުންގެ 40 އިންސައްތަ މީހުން، ވަގުތު ފާއިތުވަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް ބަލި މީހުންގެ ގިންތިއަށް ބަދަލުވިއެވެ. އެހެންކަމުން “ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ފަލަވުން” މި ލަފުޒަށް ވުރެ “މިވަގުތު ބަލިތައް ނުފެންނަ ފަލަވުން” މިހެން ބުނުން މާ ސައްހަވެދާނެއެވެ.
ޓެސްޓުތަކުން ނުފެންނަ މައްސަލަތައް
ލޭގެ ހަކުރާއި ޕްރެޝަރު ރަނގަޅުވި ނަމަވެސް، ފަލަވުމުގެ ސަބަބުން އެހެން މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ނިދާއިރު ނޭވާލާން އުނދަގޫވުން (ސްލީޕް އެޕްނިއާ)، ހުޅުތަކުގައި ރިއްސުން، ދަރިމައިވުމުގެ މައްސަލަތައް، އަދި ބައެއް ބާވަތުގެ ކެންސަރު ހިމެނެއެވެ. ލަންސެޓް ކޮމިޓީން ހުށަހަޅާފައިވަނީ ފަލަވުން “ކްލިނިކަލް އޮބެސިޓީ” އަދި “ޕްރީކްލިނިކަލް އޮބެސިޓީ” އަށް ބަހާލުމަށެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ޓެސްޓުތައް ރަނގަޅުވި ނަމަވެސް، ހަރަކާތްތެރިވުމަށް ދަތިވުން ފަދަ އުނދަގޫތައް ހުރި ނަމަ އެއީ ސިއްހީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި ފަރުވާ ދިނުމެވެ.
ނިންމުން
ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ފައިދާހުރި ކަމަކީ ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުމާއި، ބެލެންސްޑް ޑައިޓެއް ގެންގުޅުމެވެ. ސްކޭލްގައިވާ އަދަދަށް ވުރެ، ހަށިގަނޑުގެ ފިޓްނަސްއާއި، އިންސިއުލިން ސެންސިޓިވިޓީ އަދި ގުނަވަންތަކުގެ ސިއްހަތަށް ބެލުން މާ މުހިންމެވެ.
ޚުލާސާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، ފަލަވެފައި ހުރެ މިވަގުތަށް މެޓަބޮލިކް ބަލިތަކުން ސަލާމަތްވެ ހުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ މުސްތަގުބަލުގައި ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވެ ހުރެވޭނެ ކަމުގެ ދާއިމީ ޔަގީންކަމެއް ނޫނެވެ. ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ދެމިހުރުމަށް ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ބަރުދަނަށް ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި ބަދަލުކޮށް، ގަވާއިދުން ސިއްހީ މޮނިޓަރިންގް ކުރިއަށްގެންދިއުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ފަލަވުމާ ގުޅިފައިވާ އިޖުތިމާޢީ ފާޑުކިޔުންތަކާއި ނޭދެވޭ ތަސައްވުރުތަކުން ދުރުހެލިވުން މުހިންމެވެ. ސިއްހީ މައްސަލަތަކަށް ހައްލު ހޯދުމުގައި ބަރުދަނަށްވުރެ ބޮޑަށް މީހާގެ ޖިސްމާނީ ފިޓްނަސްއާއި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އިސްކަންދިނުމަކީ، ދިގު މުއްދަތަކަށް ސިއްހަތު ސަލާމަތުން ބެހެއްޓުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅެވެ.
ކުރުގޮތަކަށް ބުނާނަމަ، ފަލަވެފައި ހުރެ ސިއްހީ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުމަކީ އޮތް ފުރުސަތެކެވެ. ނަމަވެސް އެއީ “ގެއްލުމެއް ނެތް” ހާލަތެއް ކަމަށް ބަލައި ފަރުވާކުޑަކޮށްލައިގެން ނުވާނެއެވެ. ސިއްހަތަކީ ވަގުތީ ޓެސްޓު ނަތީޖާއަކަށްވުރެ ފުޅާ، މުޅި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ބަރުދަން ހުރި މިންވަރަކަށް ބެލުމެއް ނެތި، ދުޅަހެޔޮ ކާނާއާއި ކަސްރަތަށް އަހުލުވެރިވުމަކީ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އޮތް އެންމެ ރައްކާތެރި މަގެވެ.
Leave a Reply