ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ރޯވަމުންދާ އަލިފާންގަނޑުތައް މޮނިޓަރ ކުރުމަށް އެމެރިކާގެ ފަޒާއީ އިދާރާ “ނާސާ” އިން ބޭނުންކުރާ ޗާޓުތަކަށް ބަލާލާއިރު، އެފްރިކާ ބައްރުގެ މެދުތެރެއާއި ދެކުނުގެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއް އޮންނަނީ ރަތްކުލައިގެ ނިޝާންތަކުން ފުރިފައެވެ. ބަލާބެލުމަށް ހީވަނީ ކޮންގޯ، އެންގޯލާ، ޒެމްބިއާ، ޓެންޒޭނިއާ އަދި މަލާވީ ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބޮޑެތި އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކެއް ހިނގައި މުޅި ސަރަހައްދު އަނދަމުންދަނީ ހެންނެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ޔޫރަޕް ނުވަތަ އުތުރު އެމެރިކާގައި ފެންނަ ފަދަ ނުރައްކާތެރި، ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓިފައިވާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކެއް ނޫނެވެ.
މިކަމުގެ ހަގީގަތް ބަޔާންކޮށްދެމުން ނާސާގެ އަލިފާން މޮނިޓަރކުރާ “ފާމްސް” (FIRMS) ނިޒާމު ހިމެނޭ “ލާންސް” (LANCE) ގެ އޮޕަރޭޝަންސް މެނޭޖަރު ޑަޔާން ޑޭވިސް ވިދާޅުވީ، ޗާޓުން ފެންނަ ރަތްކުލައިގެ ނިޝާންތަކުގެ ސައިޒަކީ ބިންމަތީގައި އަދަމުންދާ އަލިފާންގަނޑުގެ ހަގީގީ ސައިޒު ނޫން ކަމަށެވެ. “މޯޑިސް” (MODIS) ސެންސަރުގެ ސައްހަކަން ހުންނަނީ ކޮންމެ ޕިކްސެލްއަކަށް އެއް އަކަކިލޯމީޓަރުގެ ރޭޓުންނެވެ. އެހެންކަމުން، ބިންމަތީގައި ރޯކޮށްފައިވާ އަލިފާންގަނޑު ކިތަންމެ ކުޑަ ނަމަވެސް، ސެޓެލައިޓް ޗާޓުން އެއީ އެއް އަކަކިލޯމީޓަރުގެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއް ކަމަށް ދައްކާނެއެވެ. މިއީ އަލިފާން ހުރި ގާތްގަނޑަކަށް އަންދާޒާ ކުރެވޭ ތަނެއް ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރާ އުކުޅެކެވެ.
މި ސަރަހައްދުތަކުން ފެންނަ ގިނަ އަލިފާންގަނޑުތަކަކީ އިންސާނުން ގަސްތުގައި ރޯކޮށްފައިވާ އެއްޗެއްސެވެ. މީގެ މައިގަނޑު އަސްލަކީ ދަނޑުވެރިކަމުގައި ޒަމާނުއްސުރެ ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ “އަންދައިގެން ދަނޑުވެރިކަން ކުރުން” (Slash-and-burn agriculture) އެވެ. ދަނޑުވެރިންނާއި ހުއިޕާލާ މީހުން ގަސްގަހާގެހި ކަނޑައި ހިއްކުމަށްފަހު، ބިން ސާފުކުރުމަށާއި، އަޅިން ބިމުގެ ފަސްގަނޑު މުއްސަނދިކޮށް ކާދު ހޯދުމަށް އަލިފާން ޖައްސައެވެ. “ލޫ ޓެލެގްރާމް” އިން ސިފަކުރާ ގޮތުގައި މިއީ ހޫނުމިން ކުޑަ، އަދި ވަރަށް އަވަހަށް އަނދައި ނިމޭ ކުދި އަލިފާންގަނޑުތަކެކެވެ.
ޖޮހަނަސްބާގްގެ ވިޓްވޯޓަރސްރޭންޑް ޔުނިވާސިޓީގެ ދިރާސާވެރިން ނެރުނު “ސްޓޭޓް އޮފް އެފްރިކަން ފަޔާސް 2025-2026” ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން، ދުނިޔޭގައި އަނދާ ސަރަހައްދުތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 70 އިންސައްތަ އަދި އަލިފާނުގެ ސަބަބުން ބޭރުވާ ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑްގެ 50 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރަނީ އެފްރިކާއެވެ. ނަމަވެސް މީގެ ތެރެއިން ގިނަ އަލިފާންގަނޑުތަކަކީ ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި އަދި ގުދުރަތީ ދައުރުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. ހައިރާންވާންޖެހޭ ކަމަކީ، 2025-2026 ވަނަ އަހަރުގެ މޫސުމަކީ ސެޓެލައިޓް ރެކޯޑްތަކަށް ބަލާއިރު އެފްރިކާގައި އެންމެ މަދުން އަލިފާން ރޯވި އަދި އެންމެ މަދުން ގޭސް ބޭރުވި އަހަރަށް ވުމެވެ. މީގެ އިދިކޮޅަށް، 2025 ވަނަ އަހަރު ޔޫރަޕްގެ އިއްތިހާދުގެ ގައުމުތަކުގައި ވަނީ 2003 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުން އެންމެ ގިނައިން އަލިފާނުގެ ސަބަބުން ގޭސް ބޭރުވި އަހަރަށް ވެފައެވެ.
އެފްރިކާގެ މުޅި ހާލަތު ރަނގަޅުވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ބޮޑެތި ކާރިސާތައް ވަނީ ހިނގާފައެވެ. މިސާލަކަށް ސޫދާނުގެ އުތުރު ދާރްފޫރުގައި އަލިފާން ރޯވުން އާދަޔާ ހިލާފަށް އިތުރުވެ، 2025 ވަނަ އަހަރު ގާތްގަނޑަކަށް 100،000 އަކަކިލޯމީޓަރުގެ ސަރަހައްދެއް ވަނީ އަނދާފައެވެ. މިއީ އެ ސަރަހައްދުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ދިމާވި ހިތާމަވެރި ހާލަތެކެވެ.
އެފްރިކާގައި ރޯކުރާ މި ކުދި އަލިފާންގަނޑުތަކަކީ އާދަކާދައިގެ ބައެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއްވެސް ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ވައިގެ ނުސާފުވުމާއި، ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓިގެން ބޮޑެތި އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކަށް ބަދަލުވުމުގެ ބިރު އޮތުން ހިމެނެއެވެ. ސެޓެލައިޓްތަކަށް ފާހަގަކުރެވެނީ ހަމައެކަނި “ތާމަލް އެނޯމަލީސް” ނުވަތަ ބިމުގެ ހޫނުމިން އާދަޔާ ހިލާފަށް މަތިވެފައިވާ ތަންތަނެވެ. ދިހަވަރަކަށް އަކަމީޓަރުގެ ކުޑަ ދަނޑެއްގައި ރޯކޮށްލާ އަލިފާންގަނޑެއްވެސް، ސެޓެލައިޓް މެޕުން ފެންނާނީ ބޮޑު ސަރަހައްދެއްގައި ރޯވެފައިވާ އަލިފާންގަނޑެއް ފަދައިންނެވެ. މިލިއަނުން ގުނާލެވޭ ދަނޑުވެރިން އެއްވަގުތެއްގައި މިފަދަ ކުދިކުދި އަލިފާންގަނޑުތައް ޖެއްސުމުން، މުޅި ސަރަހައްދުގައި އެއްކޮށް ރޯވެފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ ފަދަ “ބިރުވެރި” މަންޒަރެއް ސެޓެލައިޓަށް ފެންނަނީ މި ސަބަބަށްޓަކައެވެ.
Leave a Reply