ނޫނު އަތޮޅު ފޮއްދޫއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ތާރީޚީ ގޮތުންނާއި އަސާރީ ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ ރަށެކެވެ. މިގޮތުން ފޮއްދޫގެ ނަމާ ގުޅިފައިވާ އެންމެ މަޝްހޫރު އެއް ބިނާއަކީ، ނުވަތަ ނިޝާނަކީ އެ ރަށުގައި ހުރި ކަމަށް ބުނާ “ފޮއްގަސް” އެވެ. މިއީ ފޮއްދޫގެ ރައްޔިތުން މިއަދުވެސް ނުހަނު ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ފާހަގަކުރާ، އެ ރަށަށް ޚާއްޞަ ކަމެއް ލިބިގެންވާ ގަހެކެވެ.
ފޮއްދޫ ފޮއްގަހުގެ ޚާއްޞަ ކަމަކީ، އެފަދަ ދެވަނަ ގަހެއް ރާއްޖޭގެ އެހެން އެއްވެސް ރަށަކުން ފެންނަން ނެތުމެވެ. މި ގަހުގެ މަޝްހޫރުކަން ބޮޑުވެގެން ގޮސް، ޒަމާންވީ ތާރީޚުގެ ތެރޭގައި އެކި ރަސްރަސްކަލުންނާއި ރަދުން ފޮއްދޫއަށް ޒިޔާރަތް ކުރައްވާފައިވަނީ މި ޚާއްޞަ ގަސް ބައްލަވައިލެއްވުމަށެވެ. އެއީ މުޅި ރާއްޖެއަށްވެސް ނުހަނު ތަފާތު، އަޖައިބު ކުރުވަނިވި ގަހަކަށް ވާތީއެވެ.
ކުރީގެ ކާބަފައިންގެ ދުވަސްވަރުން ފެށިގެން މި ގަހާ ގުޅުވައިގެން ތަފާތު މިސާލު ބަސްތަކާއި ވާހަކަތައް ދެކެވެމުން އާދެއެވެ. އެގޮތުން “ފޮއްގަހަށް އެރި މީހާއަށް ވީގޮތް” މިއީ މިއަދުވެސް ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ބޭނުންކުރެވޭ މަޝްހޫރު މިސާލު ބަހެކެވެ. މި ބަހުގެ މާނައަކީ، ވަރަށް އުސް ތަނަކަށް އެރިގޮތަށް، އެ ތަނުން އަލުން ތިރިއަށް ފައިބާނެ ގޮތެއް ނޭނގި ހާސްވުމެވެ. މިއިން ދޭހަކޮށްދެނީ ފޮއްދޫގައި ހުރި ފޮއްގަހުގެ އުސްކަމާއި ބިޔަކަމެވެ.
މި ގަހާ ބެހޭގޮތުން ކިޔައިއުޅޭ މަޝްހޫރު ހަ ބަހުގެ ރައިވަރެއް އޮވެއެވެ. އެ ރައިވަރުގައި ވަނީ:
“މިޔޮއް ފޮއްދޫ ގަހަކު ފޮއްގަ،
މިޔަށް ފަހު ތިން އަހަރު ވީނަމަ،
ރިޔަން ސަތާރަ ހަމަ ވީނަމަ”
މިއީ މިއަދުގެ ޒުވާން ޖީލުގެ ކުދިންވެސް ޝައުޤުވެރިކަމާއެކު ކިޔައިއުޅޭ ރައިވަރެކެވެ. މި ރައިވަރުން އެނގިގެންދާ ގޮތުގައި، ފޮއްގަހުގައި އަޅާ މޭވާއަށް ކިޔަނީ “ފޮނގަ” އެވެ. އަދި އެ ފޮނގަ ނުވެއްޓި ތިން އަހަރު ވަންދެން ގަހުގައި އިންނަމަ، އޭގެ ދިގުމިން ސަތާރަ ރިޔަނަށް ފޯރާނެކަން މި ރައިވަރުން ބަޔާންކޮށްދެއެވެ. މިއީ އެ ގަހުގެ އަޖައިބެއް ފަދަ ސިފަތައް ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ފޮއްދޫ މީހަކާ ދިމާވުމުން އަވައްޓެރި ރަށްރަށުގެ މީހުން “ފޮއްގަ ފޮއްދޫ” އޭ ކިޔައި ސަމާސާކޮށް ހަދައެވެ. މިއީ ކުރީގައި ބައެއް މީހުންނަށް އުނދަގޫވާ ކަމަކަށް ވީނަމަވެސް، މިއަދު ފޮއްދޫގެ ރައްޔިތުން މިކަމާ މެދު އުފާކޮށް ފަޚުރުވެރިވެއެވެ. ސަބަބަކީ އެ ރަށުގެ ނަމާ ގުޅިފައިވާ މިފަދަ ތާރީޚީ އަދި އަސާރީ ވާހަކަތަކެއް ހުރުމެވެ. މިއީ ރަށުގެ އައިޑެންޓިޓީ ނުވަތަ އަމިއްލަވަންތަކަން ހާމަކޮށްދޭ، ދިވެހި ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ރަށަށް ލިބިފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު ޝަރަފެކެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ، ފޮއްދޫ ފޮއްގަހުގެ ވާހަކައަކީ ހަމައެކަނި ފޯކްލޯރެއް ނޫނެވެ. އެއީ ފޮއްދޫގެ މާޒީއާއި، ސަގާފަތާއި، އަދި ރަށުގެ އަސްލާ ގުޅިފައިވާ ވަރަށް އަގުހުރި ތާރީޚީ ތަރިކައެކެވެ. މިފަދަ ވާހަކަތަކަކީ އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ، ރަށުގެ ފަޚުރުވެރި އާސާރުތަކެކެވެ.
Leave a Reply