ވޮޝިންޓަން: އެމެރިކާއިން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ގެންގުޅޭ ހަރުކަށި އަސްކަރީ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން، އެމެރިކާގެ ދުސްތޫރީ ނިޒާމަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައިވާކަން ހާމަވެއްޖެއެވެ. ވޮޝިންޓަން ޕޯސްޓުގެ ޚިޔާލު ލިޔުންތެރިޔާ ޖޭސަން ވިލްކޭ ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ހަނގުރާމައަށް ދިއުމުގެ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގެ ފުރިހަމަ ބާރު މިހާރު ވަނީ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ އަތްޕުޅަށް ބަދަލުވެފައެވެ.
އެމެރިކާގެ ގާނޫނު އަސާސީގައި ހަނގުރާމަ އިއުލާން ކުރުމުގެ ބާރު ސާފުކޮށް ކޮންގްރެސްއަށް ދީފައިވީ ނަމަވެސް، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވުމަށް މިދިޔަ މަހު ހައުސް އާއި ސެނެޓުން ވޯޓު ދިނުމުންވެސް އެއްވެސް ގާނޫނީ ހުއްދައެއް ނެތި މި އޮޕަރޭޝަންތައް ފަސްވަނަ މަހަށް ވަނީ ވަދެފައެވެ. ވިލްކޭ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މިއީ ހަނގުރާމައިގެ ބާރުތައް ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުން ވެރިކަން ހިންގާ ދާއިރާއަށް “ޑި ފެކްޓޯ” ނުވަތަ އަމަލީ ގޮތުން ބަދަލުވެފައިވާ ކަމުގެ ހެތްކެކެވެ.
މި ބަދަލު އައުމަށް މެދުވެރިވި ތިން މަރުހަލާއެއް ލިޔުންތެރިޔާ ފާހަގަކުރައްވައެވެ. ފުރަތަމަ މަރުހަލާއަކީ “އަމިއްލަ ދިފާއު” ގެ މާނަ ފުޅާކުރުމެވެ. އެމެރިކާގެ ބޯޑަރުން ބޭރުގައި ބާރުގެ ބޭނުންކުރުން ޖަސްޓިފައި ކުރުމަށްޓަކައި، ކުރީގެ ރައީސުން ވަނީ ދިފާއީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ނަމުގައި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ހިންގަން ފަށާފައެވެ. ތާރީޚް އިލްމުވެރިޔާ އާރތް ޝްލެސިންޖަރ ޖޫނިއަރއާ ހަވާލާދީ ލިޔުންތެރިޔާ ވިދާޅުވީ، ދިފާއީ ހަނގުރާމައާއި އުދުވާނީ ހަނގުރާމައިގެ ތަފާތު މިހާރު ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. އަދި ކުރީގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ކޮންޑޮލީޒާ ރައިސް ވަކާލާތު ކުރެއްވި ފަދައިން، ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ކުރިން ހަމަލާދިނުން ނުވަތަ “ޕްރީއެމްޕްޓިވް ސްޓްރައިކް” ގެ ސިޔާސަތު މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެފައެވެ.
ދެވަނަ މަރުހަލާ އައީ ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައަށް ފަހު އެމެރިކާ ސުޕަޕަވަރަކަށް ވެގެން ދިޔަ ދުވަސްވަރުއެވެ. ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރާއި މިސައިލްގެ ޒަމާނުގައި އަވަސް އަދި ސިއްރު ނިންމުންތައް ނިންމަން ޖެހުމުން، ކޮންގްރެސްގެ ދައުރު ކުޑަވެގެން ދިޔައެވެ. ކޮރެއާ ހަނގުރާމައަކީ ރަސްމީ އިއުލާނެއް ނެތި ރައީސަށް ބާރު ލިބިގެންދިޔަ މުހިންމު ފެށުމެކެވެ. ވިއެޓްނާމް ހަނގުރާމައަށް ފަހު 1973 ގައި “ވޯ ޕަވާސް އެކްޓް” ފާސްކޮށްގެން ކޮންގްރެސްއިން ބާރުތައް ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް، ރައީސުން ވީޓޯ ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން އެ ގާނޫނުގެ އަސަރު ވަނީ ކުޑަވެފައެވެ.
ތިންވަނަ މަރުހަލާއަކީ އިރާގު ހަނގުރާމައަށް ފަހު ކޮންގްރެސްގެ މެމްބަރުން ސިޔާސީ ޒިންމާއިން ރެކުމެވެ. ހަނގުރާމައަކަށް ވޯޓު ދިނުމަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ގެއްލުންވެދާނެ ކަމަކަށް ވާތީ، 2002 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުން ކޮންގްރެސްއިން ހަނގުރާމައަށް އާ ހުއްދައެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ހަނގުރާމައާއި ސުލްހައިގެ ނިންމުންތައް މިހާރު އޮތީ ހަމައެކަނި ރައީސްގެ އަތްޕުޅުގައެވެ.
ލިޔުންތެރިޔާ ނިންމަވާލައްވަނީ، ކޮންގްރެސްއަށް އަސްކަރީ ފައިސާ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ބާރު އޮތް ނަމަވެސް، ދުސްތޫރީ ގޮތުން ކޮންގްރެސްގެ ދައުރު އަލުން ހޯދުމަށް މިހާރު ހުރި ވަސީލަތްތައް ނުފުދޭ ކަމަށް ވިދާޅުވަމުންނެވެ. އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތު މިހާރު ބަރޯސާވަނީ ސެނެޓުން ތަސްދީގުކުރާ މުއާހަދާތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ރިޔާސީ ނިންމުންތަކަށެވެ.
Leave a Reply