ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވި މޮރޮކޯގެ ޕާލަމެންޓްރީ އިންތިހާބުގައި މާބޮޑު ހައިރާންކަމެއް ނުފެނެ އެވެ. އޮބްޒާވަރުން ކުރިން ލަފާކޮށްފައި އޮތީ އިންތިހާބުގެ އެއްވަނައަށް އޮތެންޓިސިޓީ އެންޑް މޮޑަނިޓީ ޕާޓީ ގެ އިތުރުން ޖަސްޓިސް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕާޓީ ސިޔާސީ މައިދާނަށް އެނބުރި އަންނާނެ ކަމަށެވެ.
މި އިންތިޚާބުގެ މައިގަނޑު ސަމާލުކަން ދީފައިވަނީ ވޯޓުލާ މީހުންގެ އަދަދަށް؛ ވޯޓުލާ މީހުންގެ ފަރުވާކުޑަކަމުގެ ބިރު އުފެދި، އިންތިޚާބީ ލިސްޓުގައި ރަޖިސްޓްރީވުން ބަލިކަށިވުމާއި ކެމްޕޭން ޖަލްސާތަކަށް މަދު ހާޒިރުވުން ފަދަ ބައެއް އިންޑިކޭޓަރުތަކުން އިތުރަށް ވަރުގަދަވި އެވެ.
ޖަސްޓިސް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕާޓީ އެނބުރި އައުމަކީ ވެދާނެ ކަމެއް ނަމަވެސް އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އިވެންޓަކަށް ވާނީ އެ ޕާޓީ ނަތީޖާގެ އެންމެ ކުރީގައި އޮތް ނަމަ އެވެ؛ ޑިމޮކްރެޓިކް މެތޮޑޮލޮޖީން އޭރު ސަރުކާރު ލީޑް ކުރުމަށް އޭގެ ސެލެކްޝަން ލާޒިމު ކުރާނެ ފަދައިން؛ ނަމަވެސް 2011 ވަނަ އަހަރުގެ ސިޔާސީ މާހައުލު މިހާރުގެ މާހައުލާ މުޅިން ތަފާތު ކަމަށާއި، މޮރޮކޯ މިއަދު ގުޅިފައިވަނީ “އިބްރާހިމް އެއްބަސްވުންތަކާ” ކަމަށާއި، އަބްދުލިލާ ބެންކިރާން ވަނީ އެ އެއްބަސްވުންތަކުން ވަކިވާނެ ކަމަށް ކެމްޕޭން ތެރޭގައި ވައުދުވެފަ އެވެ.
ދެން އުފެދޭ ސުވާލަކީ ޖިއޮޕޮލިޓިކަލް ހަރަދުތަކެއް ނުކޮށް މޮރޮކޯއަށް މި އެއްބަސްވުން ދޫކޮށްލެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟
މީގެ އިތުރުން މޮރޮކޯގައި ވޯލްޑް ކަޕް ބާއްވަން ތައްޔާރުވެއްޖެ ; އެހެންވީމާ ޖަސްޓިސް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕާޓީގެ ޕޮޓެންޝަލް މިނިސްޓަރުންގެ ސިފަތަކާއި އުސޫލުތައް ބޮޑެތި މަޝްރޫއުތަކުގައި ބެޓް ކާމިޔާބުކުރުމާއި ބައިނަލްއަގްވާމީ މާލީ އިދާރާތަކާ ގުޅުން ބެލެހެއްޓުމުގެ ޝަރުތުތައް ފުރިހަމަވޭތޯ؟
ތިންވަނަ އޮބްޒަވޭޝަނަކީ އެންމެ ފަހުގެ އިންތިޚާބުގައި ކުރިމަތިވި ނާކާމިޔާބީއަށް ފަހު ރަނގަޅުވެ، އަބްދުލިލާ ބެންކިރާންގެ ލީޑަޝިޕްގެ ސަބަބުން ޕާޓީގެ ޙާޟިރީ އަލުން އާލާކުރެވުނު ޖަސްޓިސް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޕާޓީއާ ގުޅޭ ކަމެކެވެ. ފަހުމީ ނޯމަލައިޒޭޝަން އެގްރީމަންޓް ކުށްވެރިކުރުމަކީ އޭނާގެ ކެމްޕޭންގެ އެއް ގުރުދާއަކަށް ހަދައި، އޮލިގާޗީއަށް ފާޑުކިޔުމަކީ ތަކުރާރުވާ ރިފްރެއިންއަކަށް ހަދައި، އޭނާގެ ޕޮލެމިކަލް ސްޓައިލުން ތާއީދު ކުރި ކަމެކެވެ. މިގޮތުން ޕާޓީ ނިދުމުގެ ތެރެއިން ނެރެ، ހަތަރުވަނައިގައި ބަހައްޓައި، ޕާޓީއާއި މަޖިލިސް އަދި ސިޔާސީ މައިދާނުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އަނބުރާ ގެނެސްދެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް އެ ޕާޓީން އެއްވަނަ ނުލިބުމުން އެ ޕާޓީގެ ނަތީޖާއަކީ ބޮޑެތި ސްޓޭކްތަކުން އެއްކިބާވެފައިވާ ނަތީޖާއެކެވެ.
އެހެން ޕާޓީތަކަށް ބަލާއިރު، އަސާސީ ބަދަލެއް އައިސްފައެއް ނުވެއެވެ؛ އެމީހުންގެ އޯގަނައިޒޭޝަނަލް ބާރާއި ފައިސާއާއި ފާހަގަކޮށްލެވޭ މީހުންގެ ނުފޫޒަށް ބަރޯސާވެފައި ތިބޭއިރު، ފައިސާއާއި ފާހަގަކޮށްލެވޭ މީހުންގެ ޑައުއަލިޓީއާއި ޑައިލެކްޓިކްސް އާއި ދުރުވާ ކަނާތުފިޔައިގެ އިއްތިހާދުން ނިސްބަތުން ކުރިއެރުންތަކެއް ރެކޯޑްކޮށްފައިވެއެވެ.
އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޙާދިސާއަކީ ޕާޓީގެ ބޭރުން، މާނައަކީ ޕާޓީއާއި ސިޔާސީ ނިޒާމުން ބޭރުން ވަކިވަކި ފަރުދުން އުފެދުމާއި، އެމީހުންނަށް މުހިންމު ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދުމެވެ؛ ފުރަތަމަ އަކީ އިމިގްރޭޝަންގެ ދަރިކަލުން އަދި ދުނިޔޭގެ ކުޅިވަރު ޗެމްޕިއަން، ޕޮޕިއުލަރ ސޯޝަލް މޫވްމަންޓް ޕާޓީއާ ގުޅުނު އަލްފާޟިލް މުސްތަފާ ލަޚްސެމް ކަމަށާއި، ކެމްޕޭންގައި އޭނާގެ ތަފާތު ފާހަގަކުރެވުނު ކަމަށް ވެސް ސެފްރޫ ސަރަހައްދުގައި އިމޫޒް ކަންޑަރ ޑިސްޓްރިކްޓަށް އިންތިޚާބު ލީޑް ކުރެއްވުމުން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
ދެވަނައަކީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ” ޖެނެރޭޝަން ޒޭޑް ގަތުލުއާންމުގެ ” މެދުތެރެއިން ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ޒުވާނާ އުސާމާ ބާރިކް އެވެ .
އާންމުން ބައިވެރިވުމަށް ބާރުއެޅުމަކީ އަޚްލާޤީ އިލްތިމާސްތަކާއި، “ގައުމީ ވާޖިބަށް” ދައުވަތު ދިނުމާއި، ނުވަތަ ހަމައެކަނި ސީޒަނަލް ކެމްޕޭންތަކާއި ޕަބްލިސިޓީ ސްޓަންޓްތަކުގެ ތެރެއިން ހާސިލް ކުރެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެކަން ވާނީ އިންތިޚާބުގައި ބައިވެރިވުމުން ޙަރަކާތްތެރި އަސަރެއް ކުރާކަން ރައްޔިތުންނަށް އިޙްސާސް ކުރެވުމުންނެވެ. ސިޔާސަތުތައް އެއްގޮތަކަށް ހުރިއިރު މޫނުތައް ބަދަލުވެއްޖެނަމަ، ނުވަތަ އިންތިޚާބުކުރާ މީހުންގެ އިޚްތިޔާރުން ބޭރުގައި ސިޔާސަތުތައް އެކުލަވާލެވިއްޖެނަމަ، މިކަމުގެ ސަބަބުން ވޯޓުލާ މީހުންގެ ފަރުވާކުޑަކަން އިތުރުވެ، ނުވަތަ އެންމެ ކުޑަމިނުން ބައިވެރިވުމުގެ ނިސްބަތް އިތުރު ނުކުރެވޭނެއެވެ.
ލޯކަލް އަދި ނޭޝަނަލް ޑިމޭންޝަންތަކާ އެކު ފޭސްބުކް ލިންކްތަކުގެ ތެރެއިން ފޮލޯވަރުން ޝައުގުވެރި ކުރުވުމަށް ފަހު، މި ވެރިރަށް ސިޔާސީ ފިޔަވަޅަކަށް ބަދަލު ކުރަން މަސައްކަތް ކުރެއްވި އެވެ.
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ތާއީދު ހޯދުމަށް ކުރިމަތިވި ދަތިތަކާ އެކުވެސް، އަލަށް އުފެދުނު ޕާޓީއެއް މެދުވެރިކޮށް، އިންތިޚާބުގައި ބައިވެރިވެ، ކެމްޕޭންގެ ތެރޭގައި ސަމާލުކަން ހޯދުމަށް އޭނާއަށް ކާމިޔާބު ކުރެވުނެވެ. އޭނާ ނަތީޖާތަކުގެ އެންމެ ކުރީގައި އޮތީ ބާބަރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތު އޮންނަ ފަރުބަދަމަތީ ސަރަހައްދެއް ކަމަށްވާ މިޑެލްޓް ސަރަހައްދުގައި ކަމަށާއި އެ ސަރަހައްދުގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ލިބުނު އާންމު ތާއީދު ނޫން އެހެން ވަސީލަތްތަކެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
މި ދެ މައްސަލަ ތަމްސީލުކުރަނީ ޕޮޕިއުލިސްޓް ޓްރެންޑެއް (އެއީ ޑިމަގޮގްރީއާ އެއްވަރުކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމެއް)؛ އެއީ ބޭރު މީހުންގެ ފަރާތުން ނިކުންނަ ޖަޒުބާތާއި ރުޅިވެރިކަމުން އެއްކިބާ ނުވާ ސާދާ ބަހުން ރައްޔިތުންނާ ސީދާ ގުޅުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކަމެކެވެ. އެއީ ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ކުރިއަރައި ދިއުން އެކަށީގެންވާ ޙާދިސާއެކެވެ.
މިގޮތަށް ފެށެނީ އިންތިޚާބަށްފަހު ދެވަނަ ފިޔަވަހީ ކަމަށްވާ ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމެވެ. މި މަރުހަލާއަކީ މަތީ ސްޓޭކްތަކުން ފުރިފައިވާ މަރުހަލާއެއް ނޫނެވެ؛ އެކަމުގައި ހިމެނޭ ޕާޓީތަކަށް ބެލުމެއްނެތި، ވޯލްޑް ކަޕް ވިސްނައިގެން، ޓެކްނޮކްރެޓިކް އުސޫލު ކުރިއަރާނެ ކަމަށާއި، ވަޒީރުންގެ ފަންނީ ތަޖުރިބާއަށް ބާރުއެޅޭނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. ފަހަރެއްގައި މިތަނުގައި ނިންމާ އެއްޗަކީ ބައެއް މީހުން ބުނާ ފަދައިން “ސަރުކާރުގެ ހަމަޖެހުން” ނުވަތަ ޕާޓީތަކުގެ ކޯޓާއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި ވަޒީރުންގެ އަމިއްލަ ޕްރޮފައިލް ކަމަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ.
ނަމަވެސް ވަޒީފާއާއި ސިއްހީ ފަރުވާއާއި ތައުލީމު ފަދަ އަގުތައް ބޮޑުވުމުން ގޯސްވެފައިވާ ޕްރެޝަރު އިޖުތިމާއީ މައްސަލަތަކަށް މި “ވޯލްޑް ކަޕް ސަރުކާރަށް” ފުރަގަސް ނުދެވޭނެއެވެ. އަދި ދެ ސްޕީޑްގެ މޮރޮކޯއެއް ނުވަތަ ހަގީގަތުގައި އަނެއް މޮރޮކޯއެއް ތާށިވެފައި އޮއްވާ ހަރަކާތްތެރިވާ މޮރޮކޯއަކަށް ނިމުމެއް ގެނައުމަށް ފޫޒީ ލެކްޖާގެ ވައުދު ފުއްދަން ޖެހޭނެ އެވެ.
އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ، އާބާދީގެ ހުރިހާ ސެގްމަންޓެއް، ޚާއްސަކޮށް ޒުވާނުން، ހީވާގިކަމާއެކު ބައިވެރިވުމަށް ދެން އޮތް ސަރުކާރަށް ޝައުގުވެރި ކުރެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟
އާންމުން ބައިވެރިވުމަށް ހޯދުމަކީ އަޚްލާޤީ އިލްތިމާސްތަކުގެ ތެރެއިން، “ގައުމީ ވާޖިބު” އަށް ދައުވަތުދީ، ނުވަތަ ސީޒަނަލް ކެމްޕޭންތަކާއި ގުޅުންތަކާ މެދު ހިތްހަމަޖެހިގެން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެކަން ހާސިލް ކުރެވޭނީ އިންތިހާބުގައި އޭނާ ބައިވެރިވުމުން ޙަރަކާތްތެރި އަސަރެއް ކުރާކަން ރައްޔިތުމީހާއަށް އިޙްސާސް ކުރެވުމުންނެވެ.
މޫނުތައް ބަދަލުވި ނަމަވެސް ސިޔާސަތުތައް ބަދަލު ނުވާނަމަ، ނުވަތަ ވޯޓުލާ މީހުން ހޮވާ މީހުންގެ އިހުތިޔާރުން ބޭރުގައި ސިޔާސަތުތައް އެކުލަވާލެވިއްޖެނަމަ، މިކަމުގެ ސަބަބުން ފަސްޖެހުން އިތުރުވެ، ނުވަތަ އެންމެ ކުޑަމިނުން ބައިވެރިވުމުގެ ނިސްބަތް މަތި ނުވާނެވެ
Leave a Reply